{"id":6065,"date":"2025-10-16T10:20:11","date_gmt":"2025-10-16T10:20:11","guid":{"rendered":"https:\/\/eboxstage.edinboxtest.online\/hindi\/2025\/10\/16\/%e0%a4%ae%e0%a5%80%e0%a4%a1%e0%a4%bf%e0%a4%af%e0%a4%be-%e0%a4%b6%e0%a4%bf%e0%a4%95%e0%a5%8d%e0%a4%b7%e0%a4%be-%e0%a4%ae%e0%a5%87%e0%a4%82-%e0%a4%ac%e0%a4%a6%e0%a4%b2%e0%a4%be%e0%a4%b5-%e0%a4%95\/"},"modified":"2025-10-16T10:20:11","modified_gmt":"2025-10-16T10:20:11","slug":"%e0%a4%ae%e0%a5%80%e0%a4%a1%e0%a4%bf%e0%a4%af%e0%a4%be-%e0%a4%b6%e0%a4%bf%e0%a4%95%e0%a5%8d%e0%a4%b7%e0%a4%be-%e0%a4%ae%e0%a5%87%e0%a4%82-%e0%a4%ac%e0%a4%a6%e0%a4%b2%e0%a4%be%e0%a4%b5-%e0%a4%95","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edinbox.com\/hindi\/views\/6065-%e0%a4%ae%e0%a5%80%e0%a4%a1%e0%a4%bf%e0%a4%af%e0%a4%be-%e0%a4%b6%e0%a4%bf%e0%a4%95%e0%a5%8d%e0%a4%b7%e0%a4%be-%e0%a4%ae%e0%a5%87%e0%a4%82-%e0%a4%ac%e0%a4%a6%e0%a4%b2%e0%a4%be%e0%a4%b5-%e0%a4%95\/","title":{"rendered":"\u092e\u0940\u0921\u093f\u092f\u093e \u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093e \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0926\u0932\u093e\u0935 \u0915\u0940 \u091c\u093c\u0930\u0942\u0930\u0924\u2014 \u0915\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0914\u0930 \u0915\u0948\u0938\u0947?"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" size-full wp-image-12413\" src=\"https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/10\/6.jpg\" alt=\"\" width=\"400\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/10\/6.jpg 400w, https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/10\/6-300x225.jpg 300w, https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/10\/6-370x278.jpg 370w, https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/10\/6-270x203.jpg 270w, https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2025\/10\/6-80x60.jpg 80w\" sizes=\"auto, (max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><\/p>\n<p><b>\u0921\u093f\u091c\u093f\u091f\u0932 \u092f\u0941\u0917 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0940\u0921\u093f\u092f\u093e \u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093e \u0915\u093e \u0938\u0902\u0915\u091f<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u092d\u093e\u0930\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0940\u0921\u093f\u092f\u093e \u0914\u0930 \u0938\u0902\u091a\u093e\u0930 \u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093e \u0915\u094b \u0905\u092c \u092a\u0942\u0930\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0938\u0947 \u0928\u092f\u093e \u0930\u0942\u092a \u0926\u0947\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092a\u0924\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930\u093f\u0924\u093e, \u092e\u0928\u094b\u0930\u0902\u091c\u0928 \u0914\u0930 \u092c\u094d\u0930\u093e\u0902\u0921 \u0938\u0902\u091a\u093e\u0930 (\u0935\u093f\u091c\u094d\u091e\u093e\u092a\u0928 \u0914\u0930 \u091c\u0928\u0938\u0902\u092a\u0930\u094d\u0915) \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930 \u090f\u0915 \u0938\u093e\u0925 \u0935\u093f\u0924\u094d\u0924\u0940\u092f \u0905\u0938\u094d\u0925\u093f\u0930\u0924\u093e, \u091c\u0928-\u0935\u093f\u0936\u094d\u0935\u093e\u0938 \u0915\u0947 \u0938\u0902\u0915\u091f \u0914\u0930 \u0915\u0943\u0924\u094d\u0930\u093f\u092e \u092c\u0941\u0926\u094d\u0927\u093f\u092e\u0924\u094d\u0924\u093e (AI) \u0935 \u092e\u0936\u0940\u0928 \u0932\u0930\u094d\u0928\u093f\u0902\u0917 (ML) \u0938\u0947 \u0906\u090f \u0924\u0940\u0935\u094d\u0930 \u0924\u0915\u0928\u0940\u0915\u0940 \u092c\u0926\u0932\u093e\u0935\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0938\u093e\u092e\u0928\u093e \u0915\u0930 \u0930\u0939\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/span><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u092a\u0941\u0930\u093e\u0928\u0947 \u0936\u0948\u0915\u094d\u0937\u0923\u093f\u0915 \u092e\u0949\u0921\u0932, \u091c\u094b \u092a\u094d\u0930\u093f\u0902\u091f \u0914\u0930 \u091f\u0940\u0935\u0940 \u091c\u0948\u0938\u0940 \u092a\u093e\u0930\u0902\u092a\u0930\u093f\u0915 \u0906\u092f \u092a\u0930 \u0928\u093f\u0930\u094d\u092d\u0930 \u0925\u0947 \u0914\u0930 \u0905\u0932\u0917-\u0905\u0932\u0917 \u0935\u093f\u0937\u092f\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0940\u092e\u093f\u0924 \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937\u091c\u094d\u091e\u0924\u093e \u0915\u094b \u092c\u0922\u093c\u093e\u0935\u093e \u0926\u0947\u0924\u0947 \u0925\u0947, \u0905\u092c \u0905\u092a\u094d\u0930\u093e\u0938\u0902\u0917\u093f\u0915 \u0939\u094b \u091a\u0941\u0915\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0935\u093f\u0936\u094d\u0935\u0935\u093f\u0926\u094d\u092f\u093e\u0932\u092f\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0905\u092c \u0905\u092a\u0928\u0947 \u092a\u093e\u0920\u094d\u092f\u0915\u094d\u0930\u092e\u094b\u0902 \u0915\u094b \u092a\u0942\u0930\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e\u0924\u094d\u092e\u0915 \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u092a\u0941\u0928\u0930\u094d\u0917\u0920\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u093e \u0939\u094b\u0917\u093e\u0964 \u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093e \u0915\u094b \u0915\u0947\u0935\u0932 \u0938\u093f\u0926\u094d\u0927\u093e\u0902\u0924 \u0924\u0915 \u0938\u0940\u092e\u093f\u0924 \u0930\u0916\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u092c\u091c\u093e\u092f, \u0905\u092c \u0909\u0938\u0947 \u092c\u0939\u0941-\u0915\u094c\u0936\u0932 <\/span><b>(multi-skilling)<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">, \u0924\u0915\u0928\u0940\u0915\u0940 \u0926\u0915\u094d\u0937\u0924\u093e <\/span><b>(computational fluency)<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">, \u0935\u093f\u0924\u094d\u0924\u0940\u092f \u0938\u092e\u091d \u0914\u0930 \u0928\u0948\u0924\u093f\u0915\u0924\u093e \u092a\u0930 \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u093f\u0924 \u0939\u094b\u0928\u093e \u091a\u093e\u0939\u093f\u090f\u0964<\/span><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><b>\u0935\u093f\u0924\u094d\u0924\u0940\u092f \u0938\u0902\u0915\u091f \u0914\u0930 \u092a\u094d\u0930\u093e\u0938\u0902\u0917\u093f\u0915\u0924\u093e \u0915\u093e \u092a\u0924\u0928<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u092a\u093e\u0930\u0902\u092a\u0930\u093f\u0915 \u091c\u0928\u0938\u0902\u091a\u093e\u0930 \u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093e \u0915\u0940 \u0928\u0940\u0902\u0935 \u0939\u093f\u0932 \u091a\u0941\u0915\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u092d\u093e\u0930\u0924\u0940\u092f \u092e\u0940\u0921\u093f\u092f\u093e \u0914\u0930 \u092e\u0928\u094b\u0930\u0902\u091c\u0928 \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e\u0924\u094d\u092e\u0915 \u092c\u0926\u0932\u093e\u0935 \u0906 \u091a\u0941\u0915\u093e \u0939\u0948 \u2014 \u0921\u093f\u091c\u093f\u091f\u0932 \u092e\u0940\u0921\u093f\u092f\u093e \u0928\u0947 2024 \u092e\u0947\u0902 \u091f\u0940\u0935\u0940 \u0915\u094b \u092a\u0940\u091b\u0947 \u091b\u094b\u0921\u093c \u0926\u093f\u092f\u093e \u0939\u0948, \u0914\u0930 \u092f\u0939 \u20b9802 \u092c\u093f\u0932\u093f\u092f\u0928 \u0915\u0947 \u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0935 \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u092c\u0921\u093c\u093e \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930 \u092c\u0928 \u0917\u092f\u093e \u0939\u0948\u0964\u0907\u0938\u0915\u093e \u0905\u0930\u094d\u0925 \u0939\u0948 \u0915\u093f \u091c\u094b \u0935\u093f\u0936\u094d\u0935\u0935\u093f\u0926\u094d\u092f\u093e\u0932\u092f \u0905\u092d\u0940 \u092d\u0940 \u091f\u0940\u0935\u0940 \u092f\u093e \u092a\u094d\u0930\u093f\u0902\u091f \u092a\u0930 \u0906\u0927\u093e\u0930\u093f\u0924 \u092a\u093e\u0920\u094d\u092f\u0915\u094d\u0930\u092e \u091a\u0932\u093e \u0930\u0939\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u0935\u0947 \u091b\u093e\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0918\u091f\u0924\u0947 \u0939\u0941\u090f \u0930\u094b\u091c\u0917\u093e\u0930 \u092c\u093e\u091c\u093e\u0930 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0924\u0948\u092f\u093e\u0930 \u0915\u0930 \u0930\u0939\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/span><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u0932\u093e\u0907\u0928\u093f\u092f\u0930 \u091f\u0940\u0935\u0940 \u0914\u0930 \u092a\u094d\u0930\u093f\u0902\u091f\u2014 \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u0939\u0940 \u0932\u0917\u093e\u0924\u093e\u0930 \u0935\u093f\u091c\u094d\u091e\u093e\u092a\u0928 \u0914\u0930 \u0938\u0926\u0938\u094d\u092f\u0924\u093e \u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0935 \u092e\u0947\u0902 \u0917\u093f\u0930\u093e\u0935\u091f \u091d\u0947\u0932 \u0930\u0939\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u092a\u0941\u0930\u093e\u0928\u0947 \u092a\u093e\u0920\u094d\u092f\u0915\u094d\u0930\u092e \u091c\u0948\u0938\u0947 \u201c\u092a\u094d\u0930\u093f\u0902\u091f \u092e\u0940\u0921\u093f\u092f\u093e-I\u201d \u0905\u092c \u0905\u092a\u094d\u0930\u093e\u0938\u0902\u0917\u093f\u0915 \u0939\u094b \u091a\u0941\u0915\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u091c\u092c \u0924\u0915 \u091b\u093e\u0924\u094d\u0930 \u0921\u093f\u091c\u093f\u091f\u0932 \u092e\u094b\u0928\u0947\u091f\u093e\u0907\u091c\u0947\u0936\u0928, \u0915\u0902\u091f\u0947\u0902\u091f \u092e\u093e\u0930\u094d\u0915\u0947\u091f\u093f\u0902\u0917, \u0928\u0947\u091f\u093f\u0935 \u0910\u0921\u0935\u0930\u094d\u091f\u093e\u0907\u091c\u093f\u0902\u0917, \u0914\u0930 \u092e\u0947\u0902\u092c\u0930\u0936\u093f\u092a \u092e\u0949\u0921\u0932\u094d\u0938 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0938\u0940\u0916\u0947\u0902\u0917\u0947, \u0924\u092c \u0924\u0915 \u0935\u0947 \u092c\u0926\u0932\u0924\u0947 \u092e\u0940\u0921\u093f\u092f\u093e \u092c\u093e\u091c\u093e\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u091f\u093f\u0915 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u092a\u093e\u090f\u0902\u0917\u0947\u0964<\/span><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><b>\u092c\u094d\u0930\u093e\u0902\u0921 \u0915\u092e\u094d\u092f\u0941\u0928\u093f\u0915\u0947\u0936\u0928 \u092e\u0947\u0902 AI \u0915\u0940 \u091a\u0941\u0928\u094c\u0924\u0940<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u0935\u093f\u091c\u094d\u091e\u093e\u092a\u0928 \u0914\u0930 \u091c\u0928\u0938\u0902\u092a\u0930\u094d\u0915 <\/span><b>(PR)<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930 \u092d\u0940 AI \u0906\u0927\u093e\u0930\u093f\u0924 \u0911\u091f\u094b\u092e\u0947\u0936\u0928 \u0938\u0947 \u092c\u0921\u093c\u0947 \u092a\u0930\u093f\u0935\u0930\u094d\u0924\u0928 \u0938\u0947 \u0917\u0941\u091c\u0930 \u0930\u0939\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0915\u0908 \u092a\u0930\u0902\u092a\u0930\u093e\u0917\u0924 \u0928\u094c\u0915\u0930\u093f\u092f\u093e\u0901 \u2014 \u091c\u0948\u0938\u0947 \u092e\u0940\u0921\u093f\u092f\u093e \u0932\u093f\u0938\u094d\u091f \u092c\u0928\u093e\u0928\u093e, \u092c\u0947\u0938\u093f\u0915 \u0915\u0902\u091f\u0947\u0902\u091f \u0921\u094d\u0930\u093e\u092b\u094d\u091f \u0915\u0930\u0928\u093e, \u092f\u093e \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u0949\u092a\u0940-\u092a\u0947\u0938\u094d\u091f \u0915\u0930\u0928\u093e \u2014 \u0905\u092c \u0938\u094d\u0935\u091a\u093e\u0932\u093f\u0924 <\/span><b>(automated)<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u0939\u094b \u0930\u0939\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/span><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u0905\u092c \u0938\u094d\u0928\u093e\u0924\u0915\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0938\u093f\u0930\u094d\u092b \u0915\u0902\u091f\u0947\u0902\u091f \u0928\u093f\u0930\u094d\u092e\u093e\u0924\u093e \u0928\u0939\u0940\u0902, \u092c\u0932\u094d\u0915\u093f \u0930\u0923\u0928\u0940\u0924\u093f\u0915 \u092f\u094b\u091c\u0928\u093e\u0915\u093e\u0930 <\/span><b>(strategic architects) <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">\u0914\u0930 \u0924\u0915\u0928\u0940\u0915\u0940 \u090f\u0915\u0940\u0915\u0930\u094d\u0924\u093e <\/span><b>(technical integrators) <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">\u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u092a\u094d\u0930\u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0928\u093e \u091c\u0930\u0942\u0930\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/span><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u092d\u0932\u0947 \u0939\u0940 \u0921\u093f\u091c\u093f\u091f\u0932 \u092e\u0940\u0921\u093f\u092f\u093e \u0915\u0940 \u0916\u092a\u0924 \u092c\u0922\u093c \u0930\u0939\u0940 \u0939\u094b, \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0935 \u092e\u0949\u0921\u0932 \u0905\u0938\u094d\u0925\u093f\u0930 \u0939\u0948\u0964 \u0926\u0930\u094d\u0936\u0915 \u0924\u092d\u0940 \u092d\u0941\u0917\u0924\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u094b \u0924\u0948\u092f\u093e\u0930 \u0939\u0948\u0902 \u091c\u092c \u0909\u0928\u094d\u0939\u0947\u0902 \u0935\u093f\u0936\u094d\u0935\u0938\u0928\u0940\u092f, \u0928\u0948\u0924\u093f\u0915 \u0914\u0930 \u0924\u0925\u094d\u092f-\u0906\u0927\u093e\u0930\u093f\u0924 \u0915\u0902\u091f\u0947\u0902\u091f \u092e\u093f\u0932\u0947\u0964 \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f, \u0906\u091c \u0928\u0948\u0924\u093f\u0915 \u092a\u0924\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930\u093f\u0924\u093e \u092a\u094d\u0930\u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u0923 <\/span><b>(ethical journalism) <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">\u0938\u093f\u0930\u094d\u092b \u090f\u0915 \u0936\u0948\u0915\u094d\u0937\u0923\u093f\u0915 \u0906\u0926\u0930\u094d\u0936 \u0928\u0939\u0940\u0902, \u092c\u0932\u094d\u0915\u093f \u090f\u0915 \u0906\u0930\u094d\u0925\u093f\u0915 \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915\u0924\u093e \u092c\u0928 \u091a\u0941\u0915\u093e \u0939\u0948\u0964<\/span><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><b>\u0935\u093f\u0936\u094d\u0935\u0938\u0928\u0940\u092f\u0924\u093e \u0914\u0930 \u0915\u094c\u0936\u0932 \u0915\u093e \u0938\u0902\u0915\u091f<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u0907\u0902\u091f\u0930\u0928\u0947\u091f \u092f\u0941\u0917 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u094b\u0908 \u092d\u0940 \u0935\u094d\u092f\u0915\u094d\u0924\u093f \u0915\u0902\u091f\u0947\u0902\u091f \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0936\u093f\u0924 \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u093f\u0938\u0938\u0947 \u092a\u094d\u0930\u094b\u092b\u0947\u0936\u0928\u0932 \u0914\u0930 \u0936\u094c\u0915\u093f\u092f\u093e \u092a\u0924\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930\u093f\u0924\u093e \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u0915\u0940 \u0930\u0947\u0916\u093e \u0927\u0941\u0902\u0927\u0932\u0940 \u0939\u094b \u0917\u0908 \u0939\u0948\u0964 \u0915\u0908 \u0921\u093f\u091c\u093f\u091f\u0932 \u092a\u094d\u0932\u0947\u091f\u092b\u0949\u0930\u094d\u092e \u091f\u094d\u0930\u0948\u092b\u093c\u093f\u0915 \u092c\u0922\u093c\u093e\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0915\u094d\u0932\u093f\u0915\u092c\u0947\u091f \u0938\u0902\u0938\u094d\u0915\u0943\u0924\u093f \u092e\u0947\u0902 \u092b\u0901\u0938 \u0917\u090f \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0905\u0928\u091f\u094d\u0930\u0947\u0902\u0921\u0947\u0921 \u201c\u0915\u0902\u091f\u0947\u0902\u091f \u0930\u093e\u0907\u091f\u0930\u094d\u0938\u201d \u0938\u0938\u094d\u0924\u0947 \u0936\u094d\u0930\u092e \u0915\u0947 \u0915\u093e\u0930\u0923 \u0924\u0925\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u0926\u0942\u0930, \u0938\u0928\u0938\u0928\u0940 \u092b\u0948\u0932\u093e\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0932\u0947\u0916 \u0924\u0948\u092f\u093e\u0930 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/span><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u092f\u0939 \u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f \u090f\u0915 \u0928\u0948\u0924\u093f\u0915 \u0936\u0942\u0928\u094d\u092f <\/span><b>(ethical vacuum)<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u092a\u0948\u0926\u093e \u0915\u0930 \u0930\u0939\u0940 \u0939\u0948, \u091c\u0939\u093e\u0901 \u201c\u092b\u0947\u0915 \u0915\u0902\u091f\u0947\u0902\u091f\u201d \u0915\u094b \u201c\u092b\u0947\u0915 \u0928\u094d\u092f\u0942\u091c\u093c\u201d \u0915\u0939\u0915\u0930 \u092b\u0948\u0932\u093e\u092f\u093e \u091c\u093e \u0930\u0939\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0935\u093f\u0936\u094d\u0935\u0938\u0928\u0940\u092f\u0924\u093e \u092c\u0939\u093e\u0932 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092e\u0940\u0921\u093f\u092f\u093e \u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093e \u0915\u094b \u0905\u092c \u092b\u0948\u0915\u094d\u091f-\u091a\u0947\u0915\u093f\u0902\u0917, \u0938\u0924\u094d\u092f\u093e\u092a\u0928 \u0924\u0915\u0928\u0940\u0915\u0947\u0902 <\/span><b>(verification techniques) <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">\u0914\u0930 \u092a\u093e\u0930\u0926\u0930\u094d\u0936\u0940 \u092a\u0924\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930\u093f\u0924\u093e \u092e\u093e\u0928\u0926\u0902\u0921\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093e \u0915\u0947 \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u0930\u0916\u0928\u093e \u0939\u094b\u0917\u093e\u0964<\/span><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><b>\u0924\u0915\u0928\u0940\u0915\u0940 \u092c\u0926\u0932\u093e\u0935 \u0914\u0930 \u2018\u090f\u0915\u094d\u0938\u0947\u0932\u0947\u0930\u0947\u0936\u0928 \u0917\u0948\u092a\u2019<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u092d\u093e\u0930\u0924\u0940\u092f \u092e\u0940\u0921\u093f\u092f\u093e \u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093e \u090f\u0915<\/span><b> \u201cAcceleration Gap\u201d <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">\u0938\u0947 \u091c\u0942\u091d \u0930\u0939\u0940 \u0939\u0948 \u2014 \u092f\u093e\u0928\u0940 \u0924\u0915\u0928\u0940\u0915\u0940 \u092c\u0926\u0932\u093e\u0935 \u0915\u0940 \u0917\u0924\u093f \u0914\u0930 \u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093e \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 \u0915\u0940 \u0917\u0924\u093f \u092e\u0947\u0902 \u0905\u0902\u0924\u0930\u0964 \u0907\u0938\u0940 \u0935\u091c\u0939 \u0938\u0947 \u0938\u094d\u0928\u093e\u0924\u0915\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0930\u094b\u091c\u093c\u0917\u093e\u0930-\u092f\u094b\u0917\u094d\u092f\u0924\u093e<\/span><b> (employability) <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">\u0918\u091f \u0930\u0939\u0940 \u0939\u0948\u0964 <\/span><b>India Skills Report 2024 <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">\u0915\u0947 \u0905\u0928\u0941\u0938\u093e\u0930, \u0915\u0947\u0935\u0932 \u090f\u0915 \u091b\u094b\u091f\u093e \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0936\u0924 \u092f\u0941\u0935\u093e \u0939\u0940 \u0924\u0924\u094d\u0915\u093e\u0932 \u0930\u094b\u091c\u0917\u093e\u0930 \u092f\u094b\u0917\u094d\u092f \u0915\u094c\u0936\u0932 \u0930\u0916\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/span><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u092a\u093e\u0930\u0902\u092a\u0930\u093f\u0915 \u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u0923 \u092a\u0926\u094d\u0927\u0924\u093f\u092f\u093e\u0901 \u0905\u092c \u092d\u0940 \u0930\u091f\u0928\u0947 <\/span><b>(rote learning)<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u092a\u0930 \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u093f\u0924 \u0939\u0948\u0902, \u091c\u092c\u0915\u093f \u0906\u091c \u0915\u0940 \u092e\u0940\u0921\u093f\u092f\u093e \u0907\u0902\u0921\u0938\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940 \u0906\u0932\u094b\u091a\u0928\u093e\u0924\u094d\u092e\u0915 \u0938\u094b\u091a <\/span><b>(critical thinking)<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">, \u0921\u0947\u091f\u093e \u0938\u093e\u0915\u094d\u0937\u0930\u0924\u093e<\/span><b> (data literacy) <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">\u0914\u0930 \u0915\u094d\u0930\u0949\u0938-\u092a\u094d\u0932\u0947\u091f\u092b\u0949\u0930\u094d\u092e \u0926\u0915\u094d\u0937\u0924\u093e <\/span><b>(cross-platform fluency) <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">\u0915\u0940 \u092e\u093e\u0902\u0917 \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/span><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><b>\u092d\u0935\u093f\u0937\u094d\u092f \u0915\u093e \u092e\u0940\u0921\u093f\u092f\u093e \u092a\u094d\u0930\u094b\u092b\u0947\u0936\u0928\u0932: \u201cT-Shaped\u201d \u092e\u0949\u0921\u0932<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u0905\u092c \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948 <\/span><b>\u201cT-Shaped Professionals\u201d <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">\u0924\u0948\u092f\u093e\u0930 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u2014 \u091c\u094b \u090f\u0915 \u0924\u0930\u092b \u0935\u094d\u092f\u093e\u092a\u0915 \u0921\u093f\u091c\u093f\u091f\u0932 \u0938\u092e\u091d \u0930\u0916\u0924\u0947 \u0939\u094b\u0902 \u0914\u0930 \u0926\u0942\u0938\u0930\u0940 \u0913\u0930 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u090f\u0915 \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930 (AI, \u0930\u0923\u0928\u0940\u0924\u093f, \u0928\u0948\u0924\u093f\u0915\u0924\u093e \u092f\u093e \u0921\u0947\u091f\u093e) \u092e\u0947\u0902 \u0917\u0939\u0930\u093e\u0908 \u0938\u0947 \u0926\u0915\u094d\u0937 \u0939\u094b\u0902\u0964<\/span><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">AI \u0915\u0947 \u092f\u0941\u0917 \u092e\u0947\u0902 \u201c\u092e\u093e\u0928\u0935\u0940\u092f \u0915\u094c\u0936\u0932 <\/span><b>(Human Skills)<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">\u201d \u2014 \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0938\u0943\u091c\u0928\u0936\u0940\u0932\u0924\u093e<\/span><b> (creativity)<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">, \u0928\u093f\u0930\u094d\u0923\u092f \u0915\u094d\u0937\u092e\u0924\u093e <\/span><b>(decision-making)<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">, \u0914\u0930 \u0930\u0923\u0928\u0940\u0924\u093f\u0915 \u0938\u094b\u091a \u2014 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u092e\u0942\u0932\u094d\u092f\u0935\u093e\u0928 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">AI \u0930\u0942\u091f\u0940\u0928 \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0938\u0902\u092d\u093e\u0932\u0947\u0917\u093e, \u091c\u092c\u0915\u093f \u0907\u0902\u0938\u093e\u0928 \u0915\u094b \u0938\u0902\u0915\u091f \u0938\u092e\u093e\u0927\u093e\u0928 \u0914\u0930 \u0930\u091a\u0928\u093e\u0924\u094d\u092e\u0915 \u0928\u093f\u0930\u094d\u0923\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0926\u093f\u0936\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0906\u0917\u0947 \u092c\u0922\u093c\u0928\u093e \u0939\u094b\u0917\u093e\u0964<\/span><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><b>AI \u0938\u093e\u0915\u094d\u0937\u0930\u0924\u093e \u0914\u0930 \u0921\u0947\u091f\u093e-\u0906\u0927\u093e\u0930\u093f\u0924 \u092a\u0924\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930\u093f\u0924\u093e<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u0905\u092c <\/span><b>AI Literacy <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">\u0935\u0948\u0915\u0932\u094d\u092a\u093f\u0915 \u0928\u0939\u0940\u0902, \u092c\u0932\u094d\u0915\u093f \u0905\u0928\u093f\u0935\u093e\u0930\u094d\u092f \u0939\u0948\u0964 \u091b\u093e\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u0915\u094b \u092f\u0939 \u0938\u093f\u0916\u093e\u092f\u093e \u091c\u093e\u0928\u093e \u091a\u093e\u0939\u093f\u090f \u0915\u093f \u0915\u0948\u0938\u0947 \u0935\u0947 AI \u091f\u0942\u0932\u094d\u0938 \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0930 \u0926\u094b\u0939\u0930\u093e\u090f \u091c\u093e\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0938\u094d\u0935\u091a\u093e\u0932\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0947\u0902 \u0914\u0930 \u0905\u092a\u0928\u093e \u0938\u092e\u092f \u0930\u0923\u0928\u0940\u0924\u093f\u0915 \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0932\u0917\u093e\u090f\u0901\u0964<\/span><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u092e\u0940\u0921\u093f\u092f\u093e \u0915\u0902\u091f\u0947\u0902\u091f \u0905\u092c \u0938\u0940\u0927\u0947 <\/span><b>Key Performance Indicators (KPIs)<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u0938\u0947 \u0906\u0902\u0915\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948 \u2014 \u092f\u093e\u0928\u0940 \u092a\u0924\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930\u093f\u0924\u093e \u0905\u092c \u0938\u093f\u0930\u094d\u092b \u0915\u0932\u093e \u0928\u0939\u0940\u0902, \u092c\u0932\u094d\u0915\u093f \u0921\u0947\u091f\u093e \u0938\u093e\u0907\u0902\u0938 \u0915\u093e \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930 \u092c\u0928 \u091a\u0941\u0915\u0940 \u0939\u0948\u0964\u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u091b\u093e\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0921\u0947\u091f\u093e \u092a\u0924\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930\u093f\u0924\u093e <\/span><b>(Data Journalism)<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">, \u0913\u092a\u0928 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0915\u093e\u0928\u0942\u0928, \u0914\u0930 \u0935\u093f\u091c\u093c\u0941\u0905\u0932\u093e\u0907\u091c\u093c\u0947\u0936\u0928 \u0924\u0915\u0928\u0940\u0915\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u091f\u094d\u0930\u0947\u0928\u093f\u0902\u0917 \u0926\u0947\u0928\u093e \u091c\u0930\u0942\u0930\u0940 \u0939\u0948\u0964<\/span><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><b>\u092a\u093e\u0920\u094d\u092f\u0915\u094d\u0930\u092e \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e\u0924\u094d\u092e\u0915 \u092c\u0926\u0932\u093e\u0935<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u092a\u093e\u0930\u0902\u092a\u0930\u093f\u0915 \u0935\u093f\u092d\u093e\u091c\u0928\u094b\u0902 <\/span><b>(Print, TV, Radio, PR, Advertising)<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u0915\u094b \u0939\u091f\u093e\u0915\u0930 \u0905\u092c \u090f\u0915\u0940\u0915\u0943\u0924<\/span><b> (Integrated) <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">\u092a\u093e\u0920\u094d\u092f\u0915\u094d\u0930\u092e \u0932\u093e\u0917\u0942 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0939\u094b\u0902\u0917\u0947, \u091c\u094b <\/span><b>NEP 2020 <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">\u0915\u0947 \u092c\u0939\u0941-\u0935\u093f\u0937\u092f\u0940 \u0926\u0943\u0937\u094d\u091f\u093f\u0915\u094b\u0923 \u0938\u0947 \u092e\u0947\u0932 \u0916\u093e\u0924\u0947 \u0939\u094b\u0902\u0964<\/span><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><b>\u0938\u094d\u0928\u093e\u0924\u0915 \u0938\u094d\u0924\u0930 \u092a\u0930:<\/b><\/p>\n<p><b>Convergence Workshop:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u090f\u0915 \u0939\u0940 \u0915\u0939\u093e\u0928\u0940 \u0915\u094b \u091f\u0947\u0915\u094d\u0938\u094d\u091f, \u0935\u0940\u0921\u093f\u092f\u094b, \u0921\u0947\u091f\u093e \u0935\u093f\u091c\u093c\u0941\u0905\u0932 \u0914\u0930 \u092a\u0949\u0921\u0915\u093e\u0938\u094d\u091f \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0915\u0908 \u092a\u094d\u0932\u0947\u091f\u092b\u0949\u0930\u094d\u092e\u094d\u0938 \u092a\u0930 \u0924\u0948\u092f\u093e\u0930 \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u091f\u094d\u0930\u0947\u0928\u093f\u0902\u0917\u0964<\/span><\/p>\n<p><b>Digital Monetization:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u0928\u0947\u091f\u093f\u0935 \u0910\u0921\u094d\u0938, \u0915\u0902\u091f\u0947\u0902\u091f \u092e\u093e\u0930\u094d\u0915\u0947\u091f\u093f\u0902\u0917, \u0914\u0930 \u092c\u093f\u091c\u093c\u0928\u0947\u0938 \u092e\u0949\u0921\u0932 \u0915\u0948\u0928\u0935\u0938 \u0915\u0947 \u092e\u093e\u0927\u094d\u092f\u092e \u0938\u0947 \u0921\u093f\u091c\u093f\u091f\u0932 \u0915\u092e\u093e\u0908 \u0915\u0947 \u0938\u093f\u0926\u094d\u0927\u093e\u0902\u0924\u0964<\/span><\/p>\n<p><b>Media Ethics &amp; Fact-Checking: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">\u0938\u0924\u094d\u092f\u093e\u092a\u0928, \u091c\u093f\u092e\u094d\u092e\u0947\u0926\u093e\u0930\u0940 \u0914\u0930 \u0938\u0902\u092a\u093e\u0926\u0915\u0940\u092f \u0928\u0948\u0924\u093f\u0915\u0924\u093e \u092a\u0930 \u0935\u094d\u092f\u093e\u0935\u0939\u093e\u0930\u093f\u0915 \u092a\u094d\u0930\u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u0923\u0964<\/span><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><b>\u0938\u094d\u0928\u093e\u0924\u0915\u094b\u0924\u094d\u0924\u0930 \u0938\u094d\u0924\u0930 \u092a\u0930:<\/b><\/p>\n<p><b>Data &amp; Computational Journalism:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> AI\/ML \u0914\u0930 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0935\u093f\u0936\u094d\u0932\u0947\u0937\u0923 \u092a\u0930 \u0906\u0927\u093e\u0930\u093f\u0924 \u0916\u094b\u091c\u0940 \u092a\u0924\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930\u093f\u0924\u093e\u0964<\/span><\/p>\n<p><b>Strategic Media Entrepreneurship:<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u0921\u093f\u091c\u093f\u091f\u0932 \u092e\u0940\u0921\u093f\u092f\u093e \u0938\u094d\u091f\u093e\u0930\u094d\u091f\u0905\u092a\u094d\u0938 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0935 \u092e\u0949\u0921\u0932 \u0914\u0930 \u092b\u0902\u0921\u093f\u0902\u0917 \u0915\u0940 \u0938\u092e\u091d\u0964<\/span><\/p>\n<p><b>Corporate AI Communication: <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">\u0921\u0940\u092a\u092b\u0947\u0915 \u092f\u0941\u0917 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0902\u0915\u091f \u0938\u0902\u091a\u093e\u0930 <\/span><b>(Crisis Communication) <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">\u0914\u0930 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0937\u094d\u0920\u093e \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u0928 \u0915\u0940 \u0930\u0923\u0928\u0940\u0924\u093f\u0964<\/span><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><b>\u0905\u0928\u093f\u0935\u093e\u0930\u094d\u092f \u0936\u0948\u0915\u094d\u0937\u0923\u093f\u0915 \u0938\u0941\u0927\u093e\u0930<\/b><\/p>\n<ol>\n<li><b> \u092a\u093e\u0920\u094d\u092f\u0915\u094d\u0930\u092e \u0915\u093e \u0906\u0930\u094d\u0925\u093f\u0915 \u0906\u0927\u093e\u0930 \u092c\u0926\u0932\u0947\u0902 \u2013<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u0918\u091f\u0924\u0947 \u0935\u093f\u091c\u094d\u091e\u093e\u092a\u0928 \u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0935 \u0938\u0947 \u0939\u091f\u0915\u0930 \u0921\u093f\u091c\u093f\u091f\u0932 \u092e\u094b\u0928\u0947\u091f\u093e\u0907\u091c\u0947\u0936\u0928 \u0914\u0930 \u0909\u0926\u094d\u092f\u092e\u093f\u0924\u093e \u092a\u0930 \u092b\u094b\u0915\u0938 \u0915\u0930\u0947\u0902\u0964<\/span><\/li>\n<li><b> \u092a\u093e\u0930\u0902\u092a\u0930\u093f\u0915 \u0935\u093f\u0937\u092f \u0938\u0940\u092e\u093e\u090f\u0901 \u0939\u091f\u093e\u090f\u0901 \u2013<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u090f\u0915\u0940\u0915\u0943\u0924, \u092e\u0932\u094d\u091f\u0940-\u092a\u094d\u0932\u0947\u091f\u092b\u093c\u0949\u0930\u094d\u092e \u092a\u094d\u0930\u094b\u0921\u0915\u094d\u0936\u0928 \u0905\u092a\u0928\u093e\u090f\u0901\u0964<\/span><\/li>\n<li><b> AI \u092a\u094d\u0930\u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u0923 \u0905\u0928\u093f\u0935\u093e\u0930\u094d\u092f \u0915\u0930\u0947\u0902 \u2013<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u0924\u0915\u0928\u0940\u0915\u0940 \u0926\u0915\u094d\u0937\u0924\u093e \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u0928\u0948\u0924\u093f\u0915 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u092a\u0930 \u0927\u094d\u092f\u093e\u0928 \u0926\u0947\u0902\u0964<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"> Industry-University Collaboration (IUC) \u0914\u0930 Project-Based Learning (PBL) \u0915\u094b \u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u0930\u0916\u0947\u0902\u0964<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-weight: 400;\"> Ethical Journalism, Fact-Checking \u0914\u0930 Data Literacy \u0915\u094b \u092e\u0941\u0916\u094d\u092f \u092a\u093e\u0920\u094d\u092f\u0915\u094d\u0930\u092e \u092c\u0928\u093e\u090f\u0902\u0964<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p><b>\u092d\u0930\u094b\u0938\u093e \u0939\u0940 \u0928\u0908 \u092e\u0941\u0926\u094d\u0930\u093e \u0939\u0948<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u0935\u093f\u0936\u094d\u0935\u0938\u0928\u0940\u092f\u0924\u093e, \u092a\u093e\u0930\u0926\u0930\u094d\u0936\u093f\u0924\u093e \u0914\u0930 \u0928\u0948\u0924\u093f\u0915\u0924\u093e \u0939\u0940 \u0906\u091c \u0915\u0947 \u092e\u0940\u0921\u093f\u092f\u093e \u0915\u0940 \u0928\u0908 \u0915\u0930\u0947\u0902\u0938\u0940 (New Currency) \u0939\u0948\u0902\u0964 \u091c\u094b \u0938\u0902\u0938\u094d\u0925\u093e\u0928 \u0905\u092a\u0928\u0947 \u091b\u093e\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0924\u0915\u0928\u0940\u0915\u0940 \u0926\u0915\u094d\u0937\u0924\u093e \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u0928\u0948\u0924\u093f\u0915 \u092e\u091c\u092c\u0942\u0924\u0940 \u0938\u093f\u0916\u093e \u092a\u093e\u090f\u0902\u0917\u0947, \u0935\u0939\u0940 \u0906\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0926\u0936\u0915 \u0915\u0947 \u092e\u0940\u0921\u093f\u092f\u093e \u092a\u0947\u0936\u0947\u0935\u0930 \u0924\u0948\u092f\u093e\u0930 \u0915\u0930\u0947\u0902\u0917\u0947\u0964<\/span><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0921\u093f\u091c\u093f\u091f\u0932 \u092f\u0941\u0917 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0940\u0921\u093f\u092f\u093e \u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093e \u0915\u093e \u0938\u0902\u0915\u091f \u092d\u093e\u0930\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0940\u0921\u093f\u092f\u093e \u0914\u0930 \u0938\u0902\u091a\u093e\u0930 \u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093e \u0915\u094b \u0905\u092c \u092a\u0942\u0930\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0938\u0947 \u0928\u092f\u093e \u0930\u0942\u092a \u0926\u0947\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092a\u0924\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930\u093f\u0924\u093e, \u092e\u0928\u094b\u0930\u0902\u091c\u0928 \u0914\u0930 \u092c\u094d\u0930\u093e\u0902\u0921 \u0938\u0902\u091a\u093e\u0930 (\u0935\u093f\u091c\u094d\u091e\u093e\u092a\u0928 \u0914\u0930 \u091c\u0928\u0938\u0902\u092a\u0930\u094d\u0915) \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930 \u090f\u0915 \u0938\u093e\u0925 \u0935\u093f\u0924\u094d\u0924\u0940\u092f \u0905\u0938\u094d\u0925\u093f\u0930\u0924\u093e, \u091c\u0928-\u0935\u093f\u0936\u094d\u0935\u093e\u0938 \u0915\u0947 \u0938\u0902\u0915\u091f \u0914\u0930 \u0915\u0943\u0924\u094d\u0930\u093f\u092e \u092c\u0941\u0926\u094d\u0927\u093f\u092e\u0924\u094d\u0924\u093e (AI) \u0935 \u092e\u0936\u0940\u0928 \u0932\u0930\u094d\u0928\u093f\u0902\u0917 (ML) \u0938\u0947 \u0906\u090f \u0924\u0940\u0935\u094d\u0930 \u0924\u0915\u0928\u0940\u0915\u0940 \u092c\u0926\u0932\u093e\u0935\u094b\u0902 \u0915\u093e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":75007,"featured_media":12413,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[5091,191,2734,7186,788],"class_list":["post-6065","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-views","tag-media","tag-media-education","tag-nep-2020","tag-print-media","tag-prof-ujjwal-k-choudhary"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6065","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/75007"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6065"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6065\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12413"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6065"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6065"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6065"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}