{"id":9856,"date":"2026-09-01T06:31:36","date_gmt":"2026-09-01T06:31:36","guid":{"rendered":"https:\/\/eboxstage.edinboxtest.online\/hindi\/2026\/09\/01\/niti-aayog-report-94-000-fewer-government-schools-in-a-decade-total-school-enrolment-falls-by-2-26-crore\/"},"modified":"2026-09-01T06:31:36","modified_gmt":"2026-09-01T06:31:36","slug":"niti-aayog-report-94-000-fewer-government-schools-in-a-decade-total-school-enrolment-falls-by-2-26-crore","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/edinbox.com\/hindi\/news\/hindi-top-news\/9856-niti-aayog-report-94-000-fewer-government-schools-in-a-decade-total-school-enrolment-falls-by-2-26-crore\/","title":{"rendered":"\u092d\u093e\u0930\u0924 \u092e\u0947\u0902 94 \u0939\u091c\u093e\u0930 \u0938\u0930\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932 \u0915\u092e \u0939\u0941\u090f, 2.26 \u0915\u0930\u094b\u0921\u093c \u0918\u091f\u093e \u0915\u0941\u0932 \u0928\u093e\u092e\u093e\u0902\u0915\u0928; NITI Aayog \u0930\u093f\u092a\u094b\u0930\u094d\u091f \u0928\u0947 \u092c\u0922\u093c\u093e\u0908 \u091a\u093f\u0902\u0924\u093e"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" size-full wp-image-15375\" src=\"https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/09\/School-Niti-Aayog.png\" alt=\"NITI Aayog Report: 94,000 Fewer Government Schools in a Decade, Total School Enrolment Falls by 2.26 Crore\" width=\"1280\" height=\"536\" srcset=\"https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/09\/School-Niti-Aayog.png 1280w, https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/09\/School-Niti-Aayog-300x126.png 300w, https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/09\/School-Niti-Aayog-1024x429.png 1024w, https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/09\/School-Niti-Aayog-768x322.png 768w, https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/09\/School-Niti-Aayog-370x155.png 370w, https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/09\/School-Niti-Aayog-270x113.png 270w, https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/09\/School-Niti-Aayog-570x239.png 570w, https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-content\/uploads\/sites\/2\/2026\/09\/School-Niti-Aayog-740x310.png 740w\" sizes=\"auto, (max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u092d\u093e\u0930\u0924 \u0915\u0940 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932 \u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093e \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093e \u092e\u0947\u0902 \u092a\u093f\u091b\u0932\u0947 \u090f\u0915 \u0926\u0936\u0915 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0921\u093c\u093e \u092c\u0926\u0932\u093e\u0935 \u0906\u092f\u093e \u0939\u0948\u0964 <\/span><b>NITI Aayog \u0915\u0940 2026 \u0915\u0940 \u0930\u093f\u092a\u094b\u0930\u094d\u091f<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u0915\u0947 \u0905\u0928\u0941\u0938\u093e\u0930, 2014-15 \u0938\u0947 2024-25 \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u0926\u0947\u0936 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0930\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e 11.07 \u0932\u093e\u0916 \u0938\u0947 \u0918\u091f\u0915\u0930 10.13 \u0932\u093e\u0916 \u0930\u0939 \u0917\u0908\u0964 \u092f\u093e\u0928\u0940 \u0938\u0930\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0930\u0940\u092c <\/span><b>94 \u0939\u091c\u093e\u0930 \u0915\u0940 \u0915\u092e\u0940<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u0906\u0908 \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938\u0940 \u0905\u0935\u0927\u093f \u092e\u0947\u0902 \u0926\u0947\u0936 \u0915\u0947 \u0938\u092d\u0940 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0941\u0932 \u091b\u093e\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e 26.95 \u0915\u0930\u094b\u0921\u093c \u0938\u0947 \u0918\u091f\u0915\u0930 24.69 \u0915\u0930\u094b\u0921\u093c \u0930\u0939 \u0917\u0908, \u092f\u093e\u0928\u0940 \u0915\u0941\u0932 \u0928\u093e\u092e\u093e\u0902\u0915\u0928 \u092e\u0947\u0902 <\/span><b>2.26 \u0915\u0930\u094b\u0921\u093c \u0915\u0940 \u0917\u093f\u0930\u093e\u0935\u091f<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u0926\u0930\u094d\u091c \u0915\u0940 \u0917\u0908\u0964<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u0907\u0928 \u0906\u0902\u0915\u0921\u093c\u094b\u0902 \u0928\u0947 \u0938\u0930\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u092a\u0939\u0941\u0902\u091a \u0914\u0930 \u092c\u0926\u0932\u0924\u0940 \u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093e \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093e \u0915\u094b \u0932\u0947\u0915\u0930 \u092c\u0939\u0938 \u0924\u0947\u091c \u0915\u0930 \u0926\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u0939\u093e\u0932\u093e\u0902\u0915\u093f, 94 \u0939\u091c\u093e\u0930 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0915\u092e\u0940 \u0915\u094b \u0938\u0940\u0927\u0947-\u0938\u0940\u0927\u0947 \u0907\u0924\u0928\u0947 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0938\u094d\u0925\u093e\u092f\u0940 \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u092c\u0902\u0926 \u0939\u094b\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0938\u092e\u091d\u0928\u093e \u092a\u0942\u0930\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0938\u0939\u0940 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u094b\u0917\u093e\u0964 NITI Aayog \u0915\u0947 \u0905\u0928\u0941\u0938\u093e\u0930, \u0930\u093e\u091c\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0913\u0930 \u0938\u0947 \u0915\u092e \u0928\u093e\u092e\u093e\u0902\u0915\u0928 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u094b \u092e\u093f\u0932\u093e\u0928\u0947 \u0914\u0930 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092a\u0941\u0928\u0930\u094d\u0917\u0920\u0928 \u092f\u093e\u0928\u0940 <\/span><b>consolidation \u0914\u0930 rationalisation<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u0915\u093e \u092d\u0940 \u0907\u0938\u092e\u0947\u0902 \u092c\u0921\u093c\u093e \u092f\u094b\u0917\u0926\u093e\u0928 \u0939\u0948\u0964<\/span><\/p>\n<h2><b>10 \u0938\u093e\u0932 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0930\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e 11.07 \u0932\u093e\u0916 \u0938\u0947 \u0918\u091f\u0915\u0930 10.13 \u0932\u093e\u0916<\/b><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">NITI Aayog \u0915\u0940 \u0930\u093f\u092a\u094b\u0930\u094d\u091f <\/span><b>&#8216;School Education System in India: Temporal Analysis and Policy Roadmap for Quality Enhancement&#8217;<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u092e\u0947\u0902 2014-15 \u0938\u0947 2024-25 \u0924\u0915 \u0915\u0947 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932 \u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093e \u0938\u0947 \u091c\u0941\u0921\u093c\u0947 \u0906\u0902\u0915\u0921\u093c\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0935\u093f\u0936\u094d\u0932\u0947\u0937\u0923 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0930\u093f\u092a\u094b\u0930\u094d\u091f \u0915\u0947 \u092e\u0941\u0924\u093e\u092c\u093f\u0915, 2014-15 \u092e\u0947\u0902 \u0926\u0947\u0936 \u092e\u0947\u0902 11.07 \u0932\u093e\u0916 \u0938\u0930\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932 \u0925\u0947\u0964 2024-25 \u0924\u0915 \u092f\u0939 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u0918\u091f\u0915\u0930 10.13 \u0932\u093e\u0916 \u0930\u0939 \u0917\u0908\u0964<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u092f\u093e\u0928\u0940 \u090f\u0915 \u0926\u0936\u0915 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0930\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u0915\u0930\u0940\u092c 8 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0936\u0924 \u0915\u092e \u0939\u0941\u0908\u0964 \u0907\u0938\u0915\u0947 \u092c\u093e\u0935\u091c\u0942\u0926 \u0938\u0930\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932 \u0926\u0947\u0936 \u0915\u0947 \u0915\u0941\u0932 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0926\u094b-\u0924\u093f\u0939\u093e\u0908 \u0938\u0947 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0939\u093f\u0938\u094d\u0938\u0947\u0926\u093e\u0930\u0940 \u0930\u0916\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 2024-25 \u092e\u0947\u0902 \u0926\u0947\u0936 \u0915\u0947 \u0915\u0941\u0932 14.71 \u0932\u093e\u0916 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0930\u0940\u092c 68.9 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0936\u0924 \u0938\u0930\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932 \u0925\u0947\u0964<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u0907\u0938\u0940 \u0926\u094c\u0930\u093e\u0928 \u0928\u093f\u091c\u0940 \u0917\u0948\u0930-\u0938\u0939\u093e\u092f\u0924\u093e \u092a\u094d\u0930\u093e\u092a\u094d\u0924 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e 2.88 \u0932\u093e\u0916 \u0938\u0947 \u092c\u0922\u093c\u0915\u0930 3.39 \u0932\u093e\u0916 \u0939\u094b \u0917\u0908\u0964 \u0938\u0930\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0938\u0939\u093e\u092f\u0924\u093e \u092a\u094d\u0930\u093e\u092a\u094d\u0924 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u092d\u0940 83 \u0939\u091c\u093e\u0930 \u0938\u0947 \u0918\u091f\u0915\u0930 79 \u0939\u091c\u093e\u0930 \u0930\u0939 \u0917\u0908\u0964 \u0906\u0902\u0915\u0921\u093c\u0947 \u092c\u0924\u093e\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0915\u093f \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932 \u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093e \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0930\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0914\u0930 \u0928\u093f\u091c\u0940 \u0938\u0902\u0938\u094d\u0925\u093e\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u0939\u093f\u0938\u094d\u0938\u0947\u0926\u093e\u0930\u0940 \u0915\u093e \u0938\u0902\u0924\u0941\u0932\u0928 \u0927\u0940\u0930\u0947-\u0927\u0940\u0930\u0947 \u092c\u0926\u0932 \u0930\u0939\u093e \u0939\u0948\u0964<\/span><\/p>\n<h2><b>\u0915\u094d\u092f\u093e 94 \u0939\u091c\u093e\u0930 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932 \u0935\u093e\u0938\u094d\u0924\u0935 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0902\u0926 \u0939\u094b \u0917\u090f?<\/b><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u092f\u0939\u093e\u0902 \u0906\u0902\u0915\u0921\u093c\u0947 \u0915\u094b \u0938\u092e\u091d\u0928\u093e \u091c\u0930\u0942\u0930\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u0938\u0930\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0930\u0940\u092c 94 \u0939\u091c\u093e\u0930 \u0915\u0940 \u0915\u092e\u0940 \u091c\u0930\u0942\u0930 \u0939\u0941\u0908 \u0939\u0948, \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 NITI Aayog \u0928\u0947 \u0907\u0938\u0947 \u0915\u0947\u0935\u0932 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0947 &#8216;\u092c\u0902\u0926 \u0939\u094b\u0928\u0947&#8217; \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0947\u0936 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0930\u093f\u092a\u094b\u0930\u094d\u091f \u092e\u0947\u0902 <\/span><b>consolidation \u0914\u0930 rationalisation<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u0915\u094b \u0938\u0930\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u0918\u091f\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u092a\u094d\u0930\u092e\u0941\u0916 \u0935\u091c\u0939\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0924\u093e\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0939\u0948\u0964<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u0907\u0938 \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0915\u092e \u091b\u093e\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u091b\u094b\u091f\u0947 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0906\u0938\u092a\u093e\u0938 \u0915\u0947 \u0926\u0942\u0938\u0930\u0947 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u092e\u093f\u0932\u093e\u092f\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092f\u093e\u0928\u0940 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932 \u0915\u0940 \u0905\u0932\u0917 \u0907\u0915\u093e\u0908 \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u0916\u0924\u094d\u092e \u0939\u094b\u0928\u0947 \u0915\u093e \u092e\u0924\u0932\u092c \u092f\u0939 \u091c\u0930\u0942\u0930\u0940 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0915\u093f \u0935\u0939\u093e\u0902 \u092a\u0922\u093c\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u092c\u091a\u094d\u091a\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093e \u092d\u0940 \u092c\u0902\u0926 \u0939\u094b \u0917\u0908\u0964<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u0907\u0938\u0940\u0932\u093f\u090f 94 \u0939\u091c\u093e\u0930 \u0915\u0947 \u0906\u0902\u0915\u0921\u093c\u0947 \u0915\u094b \u0938\u092e\u091d\u0924\u0947 \u0938\u092e\u092f \u092f\u0939 \u0926\u0947\u0916\u0928\u093e \u091c\u0930\u0942\u0930\u0940 \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0915\u093f\u0924\u0928\u0947 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932 \u092a\u0942\u0930\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u092c\u0902\u0926 \u0939\u0941\u090f, \u0915\u093f\u0924\u0928\u0947 \u0926\u0942\u0938\u0930\u0947 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0930\u094d\u091c \u0915\u093f\u090f \u0917\u090f \u0914\u0930 \u0905\u0932\u0917-\u0905\u0932\u0917 \u0930\u093e\u091c\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0928\u0947 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092a\u0941\u0928\u0930\u094d\u0917\u0920\u0928 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0915\u094c\u0928 \u0938\u0940 \u0928\u0940\u0924\u093f \u0905\u092a\u0928\u093e\u0908\u0964<\/span><\/p>\n<h2><b>\u0915\u0941\u0932 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932 \u0928\u093e\u092e\u093e\u0902\u0915\u0928 \u092e\u0947\u0902 2.26 \u0915\u0930\u094b\u0921\u093c \u0915\u0940 \u0917\u093f\u0930\u093e\u0935\u091f<\/b><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0915\u092e\u0940 \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u0926\u0947\u0936 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0941\u0932 \u091b\u093e\u0924\u094d\u0930 \u0928\u093e\u092e\u093e\u0902\u0915\u0928 \u092d\u0940 \u0918\u091f\u093e \u0939\u0948\u0964 NITI Aayog \u0915\u0947 \u0905\u0928\u0941\u0938\u093e\u0930, 2014-15 \u092e\u0947\u0902 \u092d\u093e\u0930\u0924 \u0915\u0947 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0941\u0932 26.95 \u0915\u0930\u094b\u0921\u093c \u091b\u093e\u0924\u094d\u0930 \u0928\u093e\u092e\u093e\u0902\u0915\u093f\u0924 \u0925\u0947\u0964 2024-25 \u092e\u0947\u0902 \u092f\u0939 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u0918\u091f\u0915\u0930 24.69 \u0915\u0930\u094b\u0921\u093c \u0930\u0939 \u0917\u0908\u0964 \u092f\u093e\u0928\u0940 \u0926\u0938 \u0938\u093e\u0932 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0941\u0932 \u0928\u093e\u092e\u093e\u0902\u0915\u0928 <\/span><b>2.26 \u0915\u0930\u094b\u0921\u093c \u0915\u092e \u0939\u0941\u0906<\/b><span style=\"font-weight: 400;\">\u0964<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u0907\u0938 \u0917\u093f\u0930\u093e\u0935\u091f \u0915\u094b \u0915\u0947\u0935\u0932 \u0938\u0930\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u091b\u093e\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0915\u092e\u0940 \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0926\u0947\u0916\u0928\u093e \u0938\u0939\u0940 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u094b\u0917\u093e\u0964 \u092f\u0939 \u0906\u0902\u0915\u0921\u093c\u093e \u0926\u0947\u0936 \u0915\u0947 \u0938\u092d\u0940 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0915\u0941\u0932 \u0928\u093e\u092e\u093e\u0902\u0915\u0928 \u0938\u0947 \u091c\u0941\u0921\u093c\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0930\u093f\u092a\u094b\u0930\u094d\u091f \u092e\u0947\u0902 \u0915\u092e \u091c\u0928\u094d\u092e \u0926\u0930, \u092c\u0926\u0932\u0924\u0940 \u091c\u0928\u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u0938\u0902\u0930\u091a\u0928\u093e, \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u093e \u092a\u0941\u0928\u0930\u094d\u0917\u0920\u0928 \u0914\u0930 \u090a\u092a\u0930\u0940 \u0915\u0915\u094d\u0937\u093e\u0913\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u091b\u093e\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u0915\u094b \u092c\u0928\u093e\u090f \u0930\u0916\u0928\u0947 \u0938\u0947 \u091c\u0941\u0921\u093c\u0940 \u091a\u0941\u0928\u094c\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902 \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0915\u0908 \u092a\u0939\u0932\u0941\u0913\u0902 \u0915\u093e \u0935\u093f\u0936\u094d\u0932\u0947\u0937\u0923 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0939\u0948\u0964<\/span><\/p>\n<h2><b>\u0928\u093f\u091c\u0940 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u0915\u094d\u092f\u094b\u0902 \u092c\u0922\u093c\u0940?<\/b><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u091c\u093f\u0938 \u0926\u0936\u0915 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0930\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u0915\u092e \u0939\u0941\u0908, \u0909\u0938\u0940 \u0926\u094c\u0930\u093e\u0928 \u0928\u093f\u091c\u0940 \u0917\u0948\u0930-\u0938\u0939\u093e\u092f\u0924\u093e \u092a\u094d\u0930\u093e\u092a\u094d\u0924 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u092c\u0922\u093c\u0940\u0964 \u0906\u0902\u0915\u0921\u093c\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0905\u0928\u0941\u0938\u093e\u0930, 2014-15 \u092e\u0947\u0902 \u0910\u0938\u0947 2.88 \u0932\u093e\u0916 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932 \u0925\u0947, \u091c\u094b 2024-25 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0922\u093c\u0915\u0930 3.39 \u0932\u093e\u0916 \u0939\u094b \u0917\u090f\u0964 \u0915\u0941\u0932 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0928\u093f\u091c\u0940 \u0917\u0948\u0930-\u0938\u0939\u093e\u092f\u0924\u093e \u092a\u094d\u0930\u093e\u092a\u094d\u0924 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0939\u093f\u0938\u094d\u0938\u0947\u0926\u093e\u0930\u0940 \u092d\u0940 \u0915\u0930\u0940\u092c 19 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0936\u0924 \u0938\u0947 \u092c\u0922\u093c\u0915\u0930 23 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0936\u0924 \u0939\u094b \u0917\u0908\u0964<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u092f\u0939 \u092c\u0926\u0932\u093e\u0935 \u092d\u093e\u0930\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093e \u0915\u094b \u0932\u0947\u0915\u0930 \u092a\u0930\u093f\u0935\u093e\u0930\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u092c\u0926\u0932\u0924\u0940 \u092a\u0938\u0902\u0926 \u0915\u0940 \u0913\u0930 \u092d\u0940 \u0907\u0936\u093e\u0930\u093e \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0939\u093e\u0932\u093e\u0902\u0915\u093f, \u0915\u0947\u0935\u0932 \u0928\u093f\u091c\u0940 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u092c\u0922\u093c\u0928\u0947 \u0915\u094b \u0938\u0930\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u0918\u091f\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u090f\u0915\u092e\u093e\u0924\u094d\u0930 \u0935\u091c\u0939 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u092e\u093e\u0928\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e\u0964 \u0905\u0932\u0917-\u0905\u0932\u0917 \u0930\u093e\u091c\u094d\u092f\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0907\u0938\u0915\u0947 \u092a\u0940\u091b\u0947 \u091c\u0928\u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0926\u0932\u093e\u0935, \u0915\u092e \u0928\u093e\u092e\u093e\u0902\u0915\u0928 \u0914\u0930 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0935\u093f\u0932\u092f \u091c\u0948\u0938\u0940 \u0905\u0932\u0917-\u0905\u0932\u0917 \u0935\u091c\u0939\u0947\u0902 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/span><\/p>\n<h2><b>\u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0935\u093f\u0932\u092f \u0915\u0947 \u092a\u0940\u091b\u0947 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948 \u0935\u091c\u0939?<\/b><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">NITI Aayog \u0915\u0940 \u0930\u093f\u092a\u094b\u0930\u094d\u091f \u0938\u0930\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0915\u092e\u0940 \u0915\u094b \u0930\u093e\u091c\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0913\u0930 \u0938\u0947 \u0915\u093f\u090f \u0917\u090f <\/span><b>consolidation \u0914\u0930 rationalisation<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u0909\u092a\u093e\u092f\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u091c\u094b\u0921\u093c\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u0915\u0908 \u091c\u0917\u0939\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u092c\u0939\u0941\u0924 \u0915\u092e \u091b\u093e\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0926\u0942\u0938\u0930\u0947 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925 \u092e\u093f\u0932\u093e\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0915\u094d\u0930\u093f\u092f\u093e \u0905\u092a\u0928\u093e\u0908 \u0917\u0908 \u0939\u0948\u0964<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u0907\u0938 \u0924\u0930\u0939 \u0915\u0947 \u092b\u0948\u0938\u0932\u094b\u0902 \u0915\u093e \u090f\u0915 \u0909\u0926\u094d\u0926\u0947\u0936\u094d\u092f \u0909\u092a\u0932\u092c\u094d\u0927 \u0938\u0902\u0938\u093e\u0927\u0928\u094b\u0902 \u0915\u093e \u092c\u0947\u0939\u0924\u0930 \u0907\u0938\u094d\u0924\u0947\u092e\u093e\u0932 \u0915\u0930\u0928\u093e \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0926\u0942\u0938\u0930\u0940 \u0924\u0930\u092b, \u0916\u093e\u0938\u0915\u0930 \u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u0940\u0923 \u0914\u0930 \u0926\u0942\u0930\u0926\u0930\u093e\u091c \u0915\u0947 \u0907\u0932\u093e\u0915\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u094b \u092e\u0930\u094d\u091c \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0938\u0947 \u092c\u091a\u094d\u091a\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932 \u0924\u0915 \u092a\u0939\u0941\u0902\u091a\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0926\u0942\u0930\u0940 \u0924\u092f \u0915\u0930\u0928\u0940 \u092a\u0921\u093c \u0938\u0915\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u0915\u093f\u0938\u0940 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932 \u0915\u094b \u092e\u0930\u094d\u091c \u0915\u0930\u0928\u0947 \u0915\u093e \u092b\u0948\u0938\u0932\u093e \u0915\u0947\u0935\u0932 \u091b\u093e\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u0915\u0947 \u0906\u0927\u093e\u0930 \u092a\u0930 \u0928\u0939\u0940\u0902, \u092c\u0932\u094d\u0915\u093f \u0938\u094d\u0925\u093e\u0928\u0940\u092f \u091c\u0930\u0942\u0930\u0924, \u0926\u0942\u0930\u0940 \u0914\u0930 \u092a\u0930\u093f\u0935\u0939\u0928 \u091c\u0948\u0938\u0940 \u0938\u0941\u0935\u093f\u0927\u093e\u0913\u0902 \u0915\u094b \u0927\u094d\u092f\u093e\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u0930\u0916\u0915\u0930 \u0915\u093f\u092f\u093e \u091c\u093e\u0928\u093e \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u0939\u0948\u0964<\/span><\/p>\n<h2><b>\u0915\u094d\u092f\u093e \u0907\u0938\u0915\u093e \u092e\u0924\u0932\u092c \u0938\u0930\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093e \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093e \u0915\u092e\u091c\u094b\u0930 \u0939\u094b \u0930\u0939\u0940 \u0939\u0948?<\/b><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u0938\u0930\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0915\u092e\u0940 \u0914\u0930 \u0928\u093f\u091c\u0940 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0922\u093c\u094b\u0924\u0930\u0940 \u0928\u093f\u0936\u094d\u091a\u093f\u0924 \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093e \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093e \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0926\u0932\u093e\u0935 \u0915\u093e \u0938\u0902\u0915\u0947\u0924 \u0926\u0947\u0924\u0940 \u0939\u0948, \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0915\u0947\u0935\u0932 \u0907\u0928 \u0926\u094b \u0906\u0902\u0915\u0921\u093c\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u0938\u0930\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093e \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093e \u0915\u0940 \u092a\u0942\u0930\u0940 \u0924\u0938\u094d\u0935\u0940\u0930 \u0938\u093e\u092e\u0928\u0947 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0906\u0924\u0940\u0964<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">NITI Aayog \u0915\u0940 \u0930\u093f\u092a\u094b\u0930\u094d\u091f \u092e\u0947\u0902 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932 \u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093e \u0915\u0947 \u0915\u0908 \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0941\u0927\u093e\u0930 \u0915\u093e \u092d\u0940 \u0909\u0932\u094d\u0932\u0947\u0916 \u0939\u0948\u0964 \u0930\u093f\u092a\u094b\u0930\u094d\u091f \u0915\u0947 \u0905\u0928\u0941\u0938\u093e\u0930, \u092a\u094d\u0930\u093e\u0925\u092e\u093f\u0915 \u0914\u0930 \u0909\u091a\u094d\u091a \u092a\u094d\u0930\u093e\u0925\u092e\u093f\u0915 \u0938\u094d\u0924\u0930 \u092a\u0930 \u092d\u093e\u0930\u0924 \u0928\u0947 \u0932\u0917\u092d\u0917 \u0938\u093e\u0930\u094d\u0935\u092d\u094c\u092e\u093f\u0915 \u092a\u0939\u0941\u0902\u091a \u0939\u093e\u0938\u093f\u0932 \u0915\u0940 \u0939\u0948\u0964 2024-25 \u092e\u0947\u0902 Secondary Level \u0915\u093e Gross Enrolment Ratio (GER) 78.7 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0936\u0924 \u0930\u0939\u093e, \u091c\u092c\u0915\u093f Higher Secondary Level \u0915\u093e GER 2014-15 \u0915\u0947 46.37 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0936\u0924 \u0938\u0947 \u092c\u0922\u093c\u0915\u0930 2024-25 \u092e\u0947\u0902 58.4 \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0936\u0924 \u0939\u094b \u0917\u092f\u093e\u0964<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u0907\u0938\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0932\u0921\u093c\u0915\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0928\u093e\u092e\u093e\u0902\u0915\u0928 \u0905\u0928\u0941\u092a\u093e\u0924 \u0914\u0930 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0941\u0928\u093f\u092f\u093e\u0926\u0940 \u0938\u0941\u0935\u093f\u0927\u093e\u0913\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u092d\u0940 \u0938\u0941\u0927\u093e\u0930 \u0926\u0930\u094d\u091c \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0915\u092e\u0940 \u0915\u094b \u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093e \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093e \u0915\u0940 \u092a\u0942\u0930\u0940 \u0924\u0938\u094d\u0935\u0940\u0930 \u092e\u093e\u0928\u0928\u093e \u0938\u0939\u0940 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u094b\u0917\u093e\u0964<\/span><\/p>\n<h2><b>\u0909\u0924\u094d\u0924\u0930 \u092d\u093e\u0930\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u093f\u0924\u0928\u0947 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932 \u092c\u0902\u0926 \u0939\u0941\u090f?<\/b><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">94 \u0939\u091c\u093e\u0930 \u0915\u093e \u0906\u0902\u0915\u0921\u093c\u093e <\/span><b>\u092a\u0942\u0930\u0947 \u092d\u093e\u0930\u0924<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u0915\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938\u0947 \u0915\u0947\u0935\u0932 \u0909\u0924\u094d\u0924\u0930 \u092d\u093e\u0930\u0924 \u092f\u093e \u0915\u093f\u0938\u0940 \u090f\u0915 \u0930\u093e\u091c\u094d\u092f \u0938\u0947 \u091c\u094b\u0921\u093c\u0928\u093e \u0938\u0939\u0940 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0939\u094b\u0917\u093e\u0964 NITI Aayog \u0915\u093e \u0935\u093f\u0936\u094d\u0932\u0947\u0937\u0923 \u0930\u093e\u0937\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940\u092f \u0938\u094d\u0924\u0930 \u0915\u0947 UDISE+ \u0906\u0902\u0915\u0921\u093c\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u0906\u0927\u093e\u0930\u093f\u0924 \u0939\u0948\u0964<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u0905\u0917\u0930 \u0909\u0924\u094d\u0924\u0930 \u092a\u094d\u0930\u0926\u0947\u0936, \u092c\u093f\u0939\u093e\u0930, \u0930\u093e\u091c\u0938\u094d\u0925\u093e\u0928, \u092e\u0927\u094d\u092f \u092a\u094d\u0930\u0926\u0947\u0936, \u0939\u0930\u093f\u092f\u093e\u0923\u093e, \u092a\u0902\u091c\u093e\u092c \u092f\u093e \u0939\u093f\u092e\u093e\u091a\u0932 \u092a\u094d\u0930\u0926\u0947\u0936 \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0930\u093e\u091c\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f \u0938\u092e\u091d\u0928\u0940 \u0939\u0948, \u0924\u094b \u0909\u0928\u0915\u0947 \u0905\u0932\u0917-\u0905\u0932\u0917 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932 \u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093e \u0914\u0930 UDISE+ \u0906\u0902\u0915\u0921\u093c\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0905\u0927\u094d\u092f\u092f\u0928 \u0915\u0930\u0928\u093e \u0939\u094b\u0917\u093e\u0964 \u0930\u093e\u0937\u094d\u091f\u094d\u0930\u0940\u092f \u0906\u0902\u0915\u0921\u093c\u0947 \u0938\u0947 \u0915\u093f\u0938\u0940 \u090f\u0915 \u0930\u093e\u091c\u094d\u092f \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0902\u0926 \u092f\u093e \u092e\u0930\u094d\u091c \u0915\u093f\u090f \u0917\u090f \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u0938\u0940\u0927\u0947 \u0928\u0939\u0940\u0902 \u0928\u093f\u0915\u093e\u0932\u0940 \u091c\u093e \u0938\u0915\u0924\u0940\u0964<\/span><\/p>\n<h2><b>\u0906\u0917\u0947 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u092c\u0921\u093c\u0940 \u091a\u0941\u0928\u094c\u0924\u0940?<\/b><\/h2>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u0938\u0930\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0915\u092e\u0940 \u0905\u092a\u0928\u0947 \u0906\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0928 \u0924\u094b \u092a\u0942\u0930\u0940 \u0924\u0930\u0939 \u0905\u091a\u094d\u091b\u0940 \u0916\u092c\u0930 \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0928 \u0939\u0940 \u0907\u0938\u0947 \u0915\u0947\u0935\u0932 \u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093e \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093e \u0915\u0947 \u0938\u0902\u0915\u091f \u0915\u0947 \u0930\u0942\u092a \u092e\u0947\u0902 \u0926\u0947\u0916\u093e \u091c\u093e \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0905\u0938\u0932\u0940 \u0938\u0935\u093e\u0932 \u092f\u0939 \u0939\u0948 \u0915\u093f <\/span><b>\u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092a\u0941\u0928\u0930\u094d\u0917\u0920\u0928 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0926 \u092c\u091a\u094d\u091a\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093e \u0924\u0915 \u092a\u0939\u0941\u0902\u091a, \u092a\u0922\u093c\u093e\u0908 \u0915\u0940 \u0917\u0941\u0923\u0935\u0924\u094d\u0924\u093e \u0914\u0930 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932 \u0924\u0915 \u092a\u0939\u0941\u0902\u091a\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u0938\u0941\u0935\u093f\u0927\u093e \u092a\u0930 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0905\u0938\u0930 \u092a\u0921\u093c\u093e\u0964<\/b><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u0905\u0917\u0930 \u0915\u092e \u0928\u093e\u092e\u093e\u0902\u0915\u0928 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u094b \u092a\u093e\u0938 \u0915\u0947 \u092c\u0947\u0939\u0924\u0930 \u0938\u0941\u0935\u093f\u0927\u093e\u0913\u0902 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u091c\u094b\u0921\u093c\u093e \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u092c\u091a\u094d\u091a\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093f\u0924 \u092a\u0930\u093f\u0935\u0939\u0928 \u0935 \u092a\u0930\u094d\u092f\u093e\u092a\u094d\u0924 \u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u0915 \u0909\u092a\u0932\u092c\u094d\u0927 \u0939\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u0924\u094b \u092f\u0939 \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093e \u0915\u094b \u092e\u091c\u092c\u0942\u0924 \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u0932\u0947\u0915\u093f\u0928 \u0905\u0917\u0930 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932 \u092e\u0930\u094d\u091c \u0939\u094b\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0926 \u092c\u091a\u094d\u091a\u094b\u0902 \u0915\u094b \u092c\u0939\u0941\u0924 \u0926\u0942\u0930 \u091c\u093e\u0928\u093e \u092a\u0921\u093c\u0947 \u092f\u093e \u0938\u0941\u0935\u093f\u0927\u093e\u090f\u0902 \u092a\u0930\u094d\u092f\u093e\u092a\u094d\u0924 \u0928 \u0939\u094b\u0902, \u0924\u094b \u0907\u0938\u0915\u093e \u0905\u0938\u0930 \u0916\u093e\u0938\u0915\u0930 \u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u0940\u0923 \u0914\u0930 \u0915\u092e\u091c\u094b\u0930 \u0935\u0930\u094d\u0917 \u0915\u0947 \u091b\u093e\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u092a\u0930 \u092a\u0921\u093c \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u0907\u0938\u0932\u093f\u090f \u0906\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0938\u092e\u092f \u092e\u0947\u0902 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0925-\u0938\u093e\u0925 <\/span><b>\u0928\u093e\u092e\u093e\u0902\u0915\u0928, \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932 \u0924\u0915 \u092a\u0939\u0941\u0902\u091a, \u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u0915\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0909\u092a\u0932\u092c\u094d\u0927\u0924\u093e, \u092a\u0922\u093c\u093e\u0908 \u0915\u0940 \u0917\u0941\u0923\u0935\u0924\u094d\u0924\u093e \u0914\u0930 \u091b\u093e\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932 \u091b\u094b\u0921\u093c\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u0926\u0930<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u0915\u094b \u092d\u0940 \u092c\u0930\u093e\u092c\u0930 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935 \u0926\u0947\u0928\u093e \u0939\u094b\u0917\u093e\u0964 NITI Aayog \u0915\u0940 \u0930\u093f\u092a\u094b\u0930\u094d\u091f \u0915\u093e \u0935\u094d\u092f\u093e\u092a\u0915 \u0935\u093f\u0936\u094d\u0932\u0947\u0937\u0923 \u092d\u0940 \u092f\u0939\u0940 \u0926\u093f\u0916\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0915\u093f \u092d\u093e\u0930\u0924 \u0915\u0940 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932 \u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093e \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093e \u092e\u0947\u0902 \u090f\u0915 \u0938\u093e\u0925 \u0938\u0941\u0927\u093e\u0930 \u0914\u0930 \u0928\u0908 \u091a\u0941\u0928\u094c\u0924\u093f\u092f\u093e\u0902 \u0926\u094b\u0928\u094b\u0902 \u092e\u094c\u091c\u0942\u0926 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/span><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u092d\u093e\u0930\u0924 \u0915\u0940 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932 \u0936\u093f\u0915\u094d\u0937\u093e \u0935\u094d\u092f\u0935\u0938\u094d\u0925\u093e \u092e\u0947\u0902 \u092a\u093f\u091b\u0932\u0947 \u090f\u0915 \u0926\u0936\u0915 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0921\u093c\u093e \u092c\u0926\u0932\u093e\u0935 \u0906\u092f\u093e \u0939\u0948\u0964 NITI Aayog \u0915\u0940 2026 \u0915\u0940 \u0930\u093f\u092a\u094b\u0930\u094d\u091f \u0915\u0947 \u0905\u0928\u0941\u0938\u093e\u0930, 2014-15 \u0938\u0947 2024-25 \u0915\u0947 \u092c\u0940\u091a \u0926\u0947\u0936 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0930\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e 11.07 \u0932\u093e\u0916 \u0938\u0947 \u0918\u091f\u0915\u0930 10.13 \u0932\u093e\u0916 \u0930\u0939 \u0917\u0908\u0964 \u092f\u093e\u0928\u0940 \u0938\u0930\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0938\u094d\u0915\u0942\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u0902\u0916\u094d\u092f\u093e \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0930\u0940\u092c 94 \u0939\u091c\u093e\u0930 \u0915\u0940 \u0915\u092e\u0940 \u0906\u0908 \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938\u0940 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":89,"featured_media":15375,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[25354,13317,5024,12935,13501,25355,22727,25356,19274],"class_list":["post-9856","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hindi-top-news","tag-government-school-closure","tag-government-schools-india","tag-indian-education-system","tag-niti-aayog-report","tag-private-schools-india","tag-school-enrolment","tag-school-merger","tag-school-rationalisation","tag-udise-plus"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9856","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-json\/wp\/v2\/users\/89"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9856"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9856\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15375"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9856"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9856"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/edinbox.com\/hindi\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9856"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}